Adapazarı Otogar Otobüs Bileti
Adapazarı Eski Otobüs Yolculukları
Adapazarı Otobüs Firmaları Tarihi:
1966 Yılının haziran ayında Zafer turizmin o zamanki burunsuz Skoda otobüsleri ile Adapazarı’na Şemsiyeli bahçede ayak bastığım günden günümüze bildiğim kadarı ile sizlere Adapazarı’ndaki otobüs firmalarını, terminalleri, ilçe duraklarını, anılarımı da katarak anlatmak istiyorum.
Zaman her şeyi yok ediyor, misal Adapazarı’nda üçüncü nesil otogar devreye girdi. Atan Kardeşler, Gülhan Turizm, As Turizm, Ağa Tur, Şirin Sakarya firmaları mazide kaldı. Bir ara Almanya’dan ikinci el 303 ler geldi otobüs neymiş gördük. Gerçi şimdi üretilen otobüsler kaliteli artık. Son olarak da eskimekten, değişimden biletlerde nasibini aldı. Haliyle bizlerde yaşlandık, nostaljiye ve eskiye özlemde birazda buradan kaynaklanıyor galiba.
Bizim Adapazarı’na geldiğimiz 1966 yıllarından itibaren şehirler arası otobüsler eski garajlar, Ankara caddesi, Han altınında yıkılmasıyla şehir merkezine kaymıştı. Gülhanlar, Atan Kardeşler şehir merkezinde Sümerbank’ın yan tarafından, Gazanfer Bilge firması ise Abasıyanıkların Atatürk Bulvardaki evinin önünden kalkardı. İlçelerin arabaları ise Adapazarı’nın tanınmış ailelerinin işlettiği duraklardan kalkarlardı. Kandıra - Kaynarca hattı Kocatepe yazıhanesi (İstaklal Mah. De ara bir sokaktan), Baldan Birlik Yazıhanesi, Karasu Şirin Sakarya yazıhanesi, Geyve Kamburlar yazıhanesi, İzmit, Bilecik arabaları Sümerbank yanı, Sapanca, Hendek, Yenicami Nadir Bezirgan Akyazı durakları. Şehrin bir çok yerinden araç kalkardı,E5 Tam olarak devreye girince şehirler arası yolcular Dörtyol'daki Özcanlar terminalinden saatlerce bekleyerek İstanbula giden araçlara binerlerdi. Ekin otodan çıkışta E5 e sol kolda şimdi itfaiye garajı olan yerdi Özcanlar terminali. Gülhan ve Atan Kardeşlerden sonra ise As Turizm Akyazılı Sabri Alayoğlu tarafından 1974 yılında kuruldu. Sabri bey Otomarsan'dan 1969 yılında 179 sıra nosu ile ilk 0 302 ler den alan eski bir nakliyecidir. Gülhanlar ve Gazanfer Bilgede altı yıl çalıştıktan sonra dayı sıraları yüzünden 20/05/1974 de As Turizmi kurmuştur. Gülhanlar ve Atan kardeşler bu işten çekilmesiyle Ağa Tur firması kurulmuştur. Atan Kardeşler sadece Narlıca firması ile Bursa İznik hattında, Gebze hattında ise kendi adlarına küçük midibüslerle çalışmaya devam etmişlerdir. Otobüs sahipleri birleşerek uzun ve yorucu mücadeleden sonra 41 araç ve zengin kadrosuyla 27/05/1997 tarihinde S.S. Sakarya VİB Turizm Kooperatifi resmi kimliğine kavuşmuştur. Beş aylık alt yapı ve hazırlık döneminin ardından 29 Ekim 1997 tarihinde seferlerine başlamıştır. Daha sonra Sakarya Sev Turizm kurulmuştur. Rahmetli Ünal Ozan’ın yaptırdığı terminal Dörtyol da yeni terminal yapıldıktan sonra 2011 yılında kapanmıştır. Artık şehirler arası yolculuklar Dörtyol'daki bu yeni terminalden yapılmaktadır. Hatta tren garının bu terminalin oraya taşınacağı söylenmektedir. Yine ilçe arabaları şehrin muhtelif yerlerinden ve Kuzey Terminalinden hizmet vermeye devam etmektedir.
Hasbelkader burada şahsi bilgilerimi ve ulaşabildiğim bilgileri sizlere aktardım ben yazar veya araştırmacı değilim eksik bilgi ve kurgu hataları olabilir, affola, eksik bilgileri ekleyebiliriz.
Tahir Erhamza
Facebook Adapazarlılar Grubu Yöneticisi
Not: Bu yazıya Adapazarlılar Grubu üyelerinin bir kısmı destek vermiştir. Katkı sağlayanlardan tek tek izin alma imkanımız olmadığı için burada isimlerini yayınlayamıyoruz. Bu isimleri görmek için grupta yayınlanan yazıyı inceleyebilirsiniz. Katkı sağlayan herkese teşekkürlerimizle.
Notlar:
O zamanki otobüsler içine girildiği zaman keskin bir şekilde sigara kokardı, yolcu binmeye başlayınca da otobüs dumanlanırdı. Kusacaklar için naylon torba dağıtılırdı. Kesinlikle tarife, saat mefhumu yoktu. Dörtyol ve İzmit bir türlü kalkamadıkları, yalandan gaza basıp gidiyor efektleri yaptıkları ara duraklardı.
Ankara seyahatlerinde Bolu Dağı zirvesinde 2 tesis vardı. Varan Tesisleri ilk self servisle tanışılan ve daha lüks olan yerdi. Gülhanların durduğu tesis ise Köroğlu Tesisleriydi. Hususi otomobillerle yapılan seyahatlerde ise Koru Motel’de kahvaltı yapmak (ballı-kaymaklı) son derece lüks bir faaliyetti.
Dernekkırı arabaları Eski Garajlardan kalkardı. Tozlu Cami karşısı Kökçü Sokaktan ise Karasu – Kocaali arabaları kalkardı. Yine Garajlar semtinde Çelepçilerin benzinliği önemli bir merkezdi.
Eskiden Adapazarı Otobüs Firmaları ağırlıklı olarak Harem Otogarına giderdi. Karşıya geçecekler arabalı vapuru kullanırdı. 1980 li yıllarda sabah çok erken saatte (05:45 olabilir) Avrupa yapımı bir esnaf otobüsü kalkardı Harem Otogarına. Hergün aynı araç olurdu. Esnaf arabalı vapurla karşıya geçer, Perşembe Pazarı, Karaköy, Sirkeci, Eminönü, Tahtakale'den alışverişini öğle saatine kadar yapar hemen öğleden sonrada aynı otobüsle Adapazarı'na dönerdi. O zamanlar İstanbul Avrupa Yakasında Esenler Otogarı mevcut değildi. Topkapı Otogarı faaliyetteydi. Karşıya geçen arabalar veya Trakya yönüne seyahat edecekler Topkapı Otogarına giderdi.
Sakarya Otobüs Yolculukları
Bizi Sakarya Adapazarı'nın otobüs firmaları geçmişine taşıyan, unuttuklarımızı ve hayallerimizi yeniden canlandıran, yaşadıklarımızı bize güzel bir tebessümle hatırlatan "Adapazarı Otobüs Firmaları" yazısı için sayın Tahir Erhamza'ya ve bu yazıya katkı sağlayan Facebook Adapazarlılar Grubu üyelerine teşekkür ederiz.